In Hasselt is de Japanse Tuin beslist één van de mooiste bezienswaardigheden rond deze tijd van het jaar, getooid in de uitbundige bloemenpracht van magnolia’s en japanse kerselaars. Een oase van rust én een leuke speelplaats voor onze twee jongens, terwijl mama meewerkt aan de opendeurdag op school. Het is een stralende zaterdag eind april, en we zijn niet alleen… Prachtig fotoweer en een prachtige fotolocatie – zo denken ook enkele huwelijkspaartjes en communieouders – dus gelukkig heb ik het compactcameraatje op zak. Na selectie blijven er nog 43 beelden over die ik je niet wil onthouden…

Gisterenmiddag zijn we naar dewitte school gewandeld om Wannes in te schrijven. Op 1 september zal hij beginnen in het eerste kleuterklasje.

Aan de telefoon informeerde de coördinatrice nog even of hij wel minstens tweeënhalf zal zijn op 1 september. Ik heb haar verzekerd dat dat geen probleem zal zijn. Hij is immers nu al ruim de drie gepasseerd.

Het heeft wel wat voeten in de aarde gehad om een school te kiezen. En anderzijds ook niet. Zijn toekomstige school heeft op zich geen slechte reputatie. En — niet onbelangrijk — ze ligt op wandelafstand. De keuze was dus eigenlijk snel gemaakt, vooral gezien de ligging vlakbij. Dat maakt dat we te voet naar school kunnen gaan, en dat Wannes tijdens de middagpauze makkelijk even naar huis kan, zonder dat we daarvoor een zware logistiek moeten opzetten. Lekker flexibel.

Maar toch waren er ook bedenkingen. We hadden ook wel graag gekozen voor een school met een alternatieve onderwijsvorm en filosofie, à la Steiner of Freinet. Maar die vind je niet in de onmiddellijke omgeving. We hebben ook wel wat moeten worstelen met het idee dat de bovenvermelde school een katholieke school is: de Katholieke Basisschool van Boxbergheide. Onze Wannes is geboren in een atheïstisch nest, dus een katholieke school is niet vanzelfsprekend. De tijden zijn wel veranderd, en er zitten zeker nog een hoop niet-christelijke kinderen op deze school, meestal van allochtone origine, maar dat zeggen ze niet met zoveel woorden. Hij zal wel de katholieke godsdienst moeten volgen en verplicht naar de mis gaan. Hmmm, dat wordt nog een uitdaging. Maar goed, soms moet je ook een beetje pragmatisch zijn. We zullen dus wel zien.

We zijn net bekomen van een uitstap naar de Ikea. De badkamerkast staat in de gang, nog in de kartonnen verpakkingen, en iedereen is in pyama. Els is — doodmoe — met Toon in bed gekropen. Wannes zit nog even bij papa beneden. Papa maakt een brood, en snoept van een paasei uit de verboden doos.

Als ik klaar ben vraag ik aan Wannes of hij wil gaan slapen. Hij wil nog wel even beneden blijven. “Zal ik een muziekje opzetten?”, vraag ik dan. Dat wil Wannes wel. Hij wil graag eerst van de koekoek horen, en dan van de paardjes.

Ik glimlach. Het is al een hele poos geleden dat we er samen naar luisterden, en nu hij het zegt, ik heb daar ook nog wel eens zin in.

De koekoek: Johann Straus, Im Krampfenwald (Polka française)

De paardjes: Johann Strauss, Die Pariserin (Polka française) (tweede deel van het filmpje)

Wannes komt vanmorgen met zijn rugzakje volgeladen de trap op. ‘Kijk mama, helemaal vol met boeken’ (en pop uiteraard). ‘Ah, fijn Wannes.’ Waarop Wannes zwaait en ‘daag’ zegt. Ik wens hem een goede vakantie. Maar daar had ik het toch wel mis. ‘Mama, ik ga naar mijn werk’ antwoordde hij heel verongelijkt…

Zalige lentedag. Met z’n allen in de tuin (a fin, er is eentje missing, die zit in Leuven op het werk ). Ik sta van het picknickkleed op en neem Toon mee want ik moet naar het toilet. ‘Wannesje, ik ben even naar het toilet hé’. ‘Dat is goed, dan moet je daar naar binnen, eerst naar links en dan naar rechts.’ Ok antwoord ik. ‘En dan is het even zoeken naar het lichtknopje’. ‘Ah’. ‘Gaat het lukken of moet ik meegaan? vraagt hij me nog terwijl het terras opstap. ‘Ik denk wel dat het lukt’ heb ik maar geantwoord…

Het is één van de zekerheden in het leven. Als we ’s avonds allemaal in bed liggen, vraag Els me: “Zou je mijn voetjes willen insmeren?”

Gisteren haalde Wannes daarop prompt ook zijn voeten boven: “die van mij ook”

Ik vraag “En wie gaat er dan papa zijn voeten insmeren?”

“Jijzelf”

Zegt Wannes na het ontbijt tegen mama: “Jij kan al goed praten!” Dat weten we dus ook al weer…

Op Wannes zijn verjaardag zijn we gaan zwemmen. Een begin van een nieuwe traditie: zwemmen op zondag. Hij is drie geworden, en is — behalve enkele plonsjes afgelopen zomer in het zwembad van Camping Schenk in Bernkastel-Wehlen aan de oever van de Moezel — nog niet echt gaan zwemmen. Dat werd dus de hoogste tijd.

Het zwembad van het sportcentrum te Genk is behoorlijk veranderd sinds de laatste keer dat ik er was geweest. Voor de sluitingssaga ging ik er regelmatig mijn baantjes trekken. We nemen een familiekleedkamer, want sinds de laatste keer zijn er twee kindjes bijgekomen. Met vier kinderen — zoals het pictogram suggereert — moet je het niet proberen, want voor ons is het hokje al veel te klein. En het omkleedproces kan zeker nog behoorlijk gestroomlijnd worden. Maar eens boven is het een verademing. Zoveel ruimte, licht en rust…

We zetten onze met onze twee kleine kindjes in het ploeterbadje waarin hoogstens 30 centimeter water staat. Warm water… en warme lucht… Het lijkt wel subtropisch. Toon (tien maanden oud) voelt zich al snel als een vis in het water. Met Wannes liggen de zaken enigszins anders. Thuis in bad is het verschil tussen beiden al groot. Over Toon mag je rustig een beker water kappen. Tenzij hij zich verslikt, vindt hij alles prima. Bij Wannes is het een gevecht om zelfs maar zijn haren een beetje te wassen. Ook in het zwembad is het zo. Toontje amuseert zich, maar Wannes zegt na tien minuutjes al “wil uit bad” en “wil naar huis gaan”.

We geven uiteraard niet toe aan dit verzoek, anders zouden we nog niet thuis zijn — figuurlijk dan. Wannes weet het zelf nog niet, maar binnenkort zal hij net zo een waterrat zijn als zijn klein broertje. Altans dat zouden we toch graag willen. Dus doen we alle moeite om hem toch maar de schrik van het water te doen overwinnen en goesting te doen krijgen. Terwijl ik Toon rustig laat doen, klaar om in te grijpen als hij kopje onder zou gaan, neemt Els Wannes op sleeptouw door het stuk zwembad met de beweegbare vloer. Een hele poos later ontdekken we dat Wannes op zijn voetjes kan staan! Inderdaad, het water is volgens het grote display 80 centimeter diep…

Het ene ogenblik wijs hij vrolijk naar een grote bal, het andere ogenblik is er toch nog een traantje, of komt er een “wil uit bad”. Achteraf in de auto spreekt hij met veel woorden over hoe fijn het wel was in het zwembad, en over hoe heroïsch hij is geweest.

Dit komt wel goed… maar met Toon gaan we het toch anders doen…

Toon in het ploeterbad

Vandaar werd Wannes drie jaar. We begonnen vanochtend in bed met “lang zal ie leven” en het openmaken van de cadeautjes. Na het ontbijt gingen we zwemmen in het vernieuwde (ik weet het… maar wij waren er nog niet geweest) zwembad van Genk, om het zwemvestje in te wijden. Het wordt immers de hoogste tijd om onze driejarige wat watergewenning te laten ondergaan. Al gauw zei hij “wil eruit”… dus die watergewenning zal nog een harde noot worden.

Deze namiddag werd er voornamelijk gewerkt aan de verjaardagstaart voor het bezoek van vanavond. Deze taart werd een groot succes.

Zegt Wannes plots tegen mij:

- “Ik ben fier op u!”
- “Waarom?”
- “Omdat ik een hele hoge toren heb gebouwd.”

- Opgepast Wannesje, straks valt de pompoen op de grond. Dan hebben we kapotte pompoen.
- Dan maken we kapotte soep.

- Waar hebben wij Toon gekooooopt?
- Wij hebben Toon niet gekocht. Papa en mama hebben Toon zelf gemaakt.
- Waarmeeeee?
- Met zaadjes van papa, en eicelletjes van mama. En dan is ie gegroeid in de buik van mama. Papa en mama hebben jou ook zelf gemaakt.

De drie biggetjes hebben we vanavond kunnen overslaan.

- Wannes, ga je genieten van een lekker stukje appel?
- Neen, ik gaat die opeten.

- Papa de beer pakken…
- Zeg eens, ben jij een grote jongen?
- Neen, ben heel klein. Kan de beer niet pakken.

(Waarna de beer op eigen kracht de trap af gaat.)

- Toon, dit is Vlek. Vlek is een geitje.
- Neen, de kippen zijn een geitje.

Even later…

- Wannes, hoe heet de kip?
- De kip heet niet. Is gewoon de kip. En die andere heten kuukelehanen.

(Wannes is twee jaar en acht maanden, en is het niet altijd met papa eens…)

- Els: Er waren eens drie kleine biggetjes…
- Wannes: Vijf!
- Els: Neen, drie, en die gingen heel graag op vakantie. Deze keer gingen ze op vakantie met de trein.
- Wannes: Neen, met de bus. Met de fiets op de bus.
- Els: En ze gingen naar Nederland.
- Wannes: Duitsland.

Om maar te zeggen dat we het niet altijd eens zijn in bed.

Volgens mij is het gebruik van de West-Vlaamse grammatica voor een stuk erfelijk bepaald. Wannes sprak vandaag: “Deze bal is van ik!”

Een andere verklaring zou kunnen zijn dat het West-Vlaams grammaticaal is blijven steken op het taalniveau van een tweeënhalf jarige.

Na de pauze gaan we opnieuw op stap. Toon bij mij in de draagdoek. Wannes wil deze keer niet in de buggy, maar wil zelf stappen. We zetten koers naar de speeltuin aan het cultureel centrum.

“Ik heb het!”, zegt Wannes.

“Wat?”

“Ik heb het!”

“Wat heb je?”

Onze kleine man springt van contentement.

Dan valt mijn frank… Hij huppelt!

Le jeune photographe

Wannes heeft een nieuwe passie: fotografie! Hij heeft onlangs papa’s eerste digitale camera in handen gekregen. Een Olympus Camedia 4040 uit 2002. Toendertijd na eeuwigdurend twijfelen in afslag gekocht in de Fnac. Deze 4-megapixel camera was toen één van de betere digitale consumer/prosumer camera’s. Papa heeft hem drie jaar geleden geruild voor een digitale reflex (na lang twijfelen en zagen gekregen ter gelegenheid van het behalen van zijn doctoraat), en onlang is er nog een klein point-and-shootje bijgekomen, want zo een reflextoestel is niet altijd even handig als we met z’n allen op pad gaan.

Wannes is in de wolken. Als een echte adept van de digitale fotografie schiet hij het ene beeldje na het andere. Ze staan allemaal op het kaartje. Hij heeft nog niet gevraagd om ze op de computer te zetten. Dat interesseert hem niet. De foto’s zijn niet leuk, maar ze maken des te meer.

Hij is eigenlijk nog te jong, maar ja, als hij maar plezier heeft.

Papa was ruim in de twintig vooraleer hij zelf echt foto’s begon te nemen. Toen papa in zijn tienerjaren was, mocht hij bij hoge uitzondering wel eens een paar foto’s maken met het toestel van zijn papa. Opa had een zeer goed Nikon reflex toestel, met een kwalitatief hoogstaande lichtsterke lens. Analoog wel te verstaan. En alles moest manueel. Ik zou eens moeten vragen of die foto’s nog bestaan…

Onlangs had Els onze twee kornuiten op bed gezet, en de camera ter hand genomen…

Vandaag was ik met Toon aan het genieten van een rustige zonnige ochtend toen ik gestommel en geschuifel hoorde boven. Wannes lag nog te slapen maar die heeft de gewoonte om heel stilletjes wakker te worden en dan zelf uit het bed te stappen en boven rond te lopen. Dat was dus het gestommel. En het geschuifel…? Dat was het potje. Yep yep, twee weken geleden kreeg Wannes zijn eerste onderbroekjes aan en nu gaat hij het liefst alleen op het potje. Dus toen ik bovenkwam zat hij daar parmantig zijn ochtendplasje te doen.

Het bleek heel vlot te gaan om van luiers over te schakelen naar onderbroekjes. Maar hij gaat het liefst helemaal alleen. Hij zegt: “Ik ben even weg”, doet de glazen deur open, loopt de trap op, doet zijn riem open, broek en onderbroek af, doet zijn ding, veegt wietertje en zijn billen af (weliswaar met de billen dicht ;)), en kiept zijn potje om in het toilet, terug aangekleed komt hij dan terug naar beneden of buiten,…. Kostelijk om te zien.

Tot voor kort hadden we geen rituelen bij het slapengaan. Een poosje geleden is daar verandering in gekomen. Els zou nog een klein verhaaltje vertellen. “Er waren eens… drie kleine biggetjes.” De drie varkensjongen bleken een leuk stelletje, dat met de trein op vakantie ging, naar Nederland. Algauw bleek dat onze biggetjes het potentieel hebben om een ware Studio 100 hit te worden.

Iedere avond, voor het slapengaan, vraagt Wannes “van de drie biggetjes ‘tellen”. Wannes hangt aan Els haar lippen. Hij knikt bijna bij iedere zin. Ik moet toegeven, ik hang zelf ook aan Els haar lippen. De verhaaltjes stoppen altijd te vroeg. Els heeft een wonderbaarlijk talent om verhaaltjes te vertellen, die ze op het moment zelf verzint. En de verhaaltjes zijn soms pareltjes. Dan denk ik “dit moeten we opschrijven, we moeten een uitgever contacteren, een illustrator zoeken, Studio 100 bellen…” Maar eigenlijk moeten we gewoon gaan slapen. In het begin vroeg Els me regelmatig om het verhaaltje over te nemen. Ze is daarmee gestopt denk ik, want dat bleek geen succes. Als ik op mijn gekunstelde manier probeer het verhaaltje verder te zetten, zegt Wannes al snel tegen Els “nog vertellen”. Mijn fantasie functioneert niet op die manier. Ik voel me dan zoals ik me soms voelde tijdens het schrijven van mijn doctoraat.

De verhaaltjes hebben een rode draad. Onze biggetjes hebben namelijk een hoog toeristengehalte. Ze zijn steeds onderweg. Naar Nederland, Wadhoppen, of naar Duitsland, of naar Bokrijk. En ze gooien het vaak over de ecologische boeg. En steeds worden de drie biggetjes moe. Meestal worden ze snel moe en belanden ze ergens in een bedje. Dan is het verhaaltje op. “Nog vertellen” “De drie biggetjes gaan slapen, Wannes.” “Paddestoel zingen!” Dan zingen we op een rode paddestoel. Afhankelijk van hoe makkelijk Wannes in slaap valt, volgt dan nog “Stationnetje zingen!”, en off we are…

Papa: “Wannesje kom je nog even je tandjes poetsen en op het potje?”
Mama: “Wannesje, ga maar naar de badkamer. Anders komt papa je halen.”
Wannes: “Ik slaap.”

Dinsdag kwam Els met een waanzinnig idee op de proppen. Laten we Wannes geen luiers meer aandoen, maar onderbroeken! Nu moet je weten dat we al enige tijd op het potje gaan, maar dat dat meestal gewoon te laat is. Wannes bleef maar pipi en kaka doen in zijn luier. Naar verluidt sprak mijn gezicht boekdelen toen Els haar plan voorstelde. Inderdaad, ik vond het maar een raar idee, want ik stelde me meteen voor wat een smurrie dat ging geven, en vlekken, en hoe moet dat dan in de draagdoek of rugdrager. Als het niet lukt met luiers, waarom zou het dan lukken met onderbroeken. Enfin ik voelde nattigheid.

Mijn vermoeden bleek niet ongegrond. We waren nog maar enkele uren bezig met ons opzet en Wannes had al zijn vierde onderbroek aan… Drie eerdere waren nat geworden… En wat later vulde hij de vierde onderbroek met kaka… Telkens probeerden we hem te overtuigen dat hij ons moet zeggen wanneer hij op het potje wil. Maar daar komt dus niets van.

Voor de nacht waren we redelijk hoopvol. Al een hele tijd zijn Wannes’ luiers ’s ochtends droog. Dus tenzij duistere onderbroekkrachten gaan werken, moet dat wel lukken.

Inderdaad!

Sinds woensdag gaat het snel vooruit. Hij heeft geen natte onderbroek meer gehad. Af en toe wel een kaka-onderbroek, maar hij is er zelf sneller en sneller bij om ons dat na de bootschap te zeggen. Voor de boodschap — nat of droog — blijft hij echter het stilzwijgen aanhouden. Maar ik verwacht dat het niet meer lang zal duren vooraleer hij ons voor de eerste keer zal zeggen “Wannes wil op het potje”!

Naar gewoonte houden we vanavond een theeceremonie. Els drinkt een borstvoedingsthee, en Pieter drinkt een welterustenthee. En Wannes? “Van mama thee? Van papa thee?” Van allebei.

We zitten in onze reuzezetel, Els in de ene hoek, met Toon de schoot, Pieter in de andere hoek.

Wannes pendelt tussen ons, en drinkt afwisselend een slok borstvoedingsthee en een tas welterustenthee. Dan begint hij kusjes een aaikes te geven. Kusjes voor mama, kusjes voor papa, en kusjes voor Toon.

De thee is op. “Allemaal leeg…”

- “En Wannesje, voor welke partij gaat papa vandaag stemmen?”
- …
- “En Wannesje, welke kleur heeft het gras in onze voortuin?”
- [denkt na] Rood!

Papa, kijk, ik heb een bloém geplukt! Met een stralend gezicht stapt hij op mij af, met in zijn hand een prachtige paardebloem. Ik lig uitgeklapt in een plooistoel en geniet van de zon, of beter, van de schaduw die een sierpeer werpt. Daar sta ik met mijn mond vol tanden. Ik weet niet meteen hoe ik hierop moet reageren. Ik denk aan het regiment witte tulpen, die Wannes tergend langzaam, één voor één, maar toch allemaal voortijdig aan hun eind heeft geholpen.

Hier ligt dus een pedagogische uitdaging. Ofwel zeg ik (en dat lag op mijn lippen): “Wannesje, papa heeft niet graag dat je de bloempjes plukt. Het bloempje is toch ook mooi als het blijft staan. Je mag eraan ruiken, en ze aaien, maar niet plukken.” Je moet tenslotte als ouder een lijn trekken, streng maar rechtvaardig, en vooral consequent. Toch?

Het werd: “Maar Wannes, wat een mooi bloempje heb jij geplukt!” Tenslotte gaat het vanzelf wel over, denk ik. En het is maar een paardebloem, die anders bij de eerstvolgende maaibeurt tot mulch zou worden gemaaid. En geef toe, het is toch mooi als je zoon razend enthousiast komt vertellen dat hij een bloem heeft geplukt.

“Papa, ik heb een bloém geplukt!” (papa denkt even na…) “Maar Wannes, wat een mooi bloempje.” Zoem, zoem, zoem. Daar vliegt een wesp, die de bloem in de mot moet hebben gekregen. De wesp vliegt aanhoudend rond Wannes en de bloem. Ik word gecatapulteerd tot crisismanager. “Pakke!”, roept Wannes in lichte paniek. Ik probeer hem tot rust te brengen en uit te leggen dat hij het beestje vooral niet mag slaan of zo… Het lukt niet zo goed. Els komt tussenbeide.

“Moet jij niet op het potje?” Met het bloempje in de hand gaan we naar boven. Hij plast en plukt de blaadjes. Eén voor één gooit hij ze in de plas plas.

Even daarvoor op het verluierkussen: “Papa, ik heb een bloém geplukt!” “Ja, dat is een mooi bloempje. En voor wie is het bloempje?” “Voor Wannes!”

Wannes in de auto, op terugweg na een familiefeestje:

“Nonkel Dirk, nonkel Veerle, nonkel Dirk, nonkel Veerle, nonkel Dirk, nonkel Veerle…”

“Wannesje, het is wel tante Veerle he.”

“Tante Dirk, tante Veerle, tante Dirk, tante Veerle…”

Wannes teleurgesteld boven een leeg potje:

“Kakkadrol kom niet uit”

“Pipi kom ook niet”…

Wannes en Toon: dat gaat prima samen. Het lijkt voor Wannes alsof Toon er al altijd was…

Enkele blikken:

’s Ochtends om half negen in ons bed: Wannes met kleine slaapoogjes net wakker geworden: “Toon pakke!”.

Ik ben Toon eten aan het geven en Wannes wilt graag naar buiten gaan om te spelen. ”Nog even wachten Wannes, Toon wil nog een beetje drinken.” Wannes trekt zijn trui omhoog: “Toon aan de boschjes drinken”.

Toon ligt bij mij in de draagdoek te slapen op de zetel. Wannes komt op de zetel gekropen en komt in de draagdoek kijken: “Piep Toon” met een brede glimlach op zijn gezicht.

Wannes kletst vanop mijn nek. “Papa, kijk! Een mere!”, “Papa, kijk! Een mere!”, “Papa, kijk! Een mere!”. Als hij het drie keer gezegd heeft, kijk ik door het livingraam naar buiten. “Inderdaad Wannesje! Er zit een merel in onze kruidentuin.” (Toevalstreffer?)

Vervolgens landt er plots een zwart/witte vogel in de kruidentuin, die de merel wegjaagt.

“Papa, kijk! Een ekke!”

“Inderdaad jongen, er is een ekster in de kruidentuin geland.” (Hmmm, dit is geen toeval meer. Hoe oud was ik al weer vooraleer ik wist wat een merel was, en wat een ekster?)

“Papa, mere weg!”

Puzzelen is de nieuwe hobby van Wannes, en hij leert het verbazingwekkend snel…

Puzzelen

Beer mag in de draagboek…

Beer

Potje

De zoon neemt de gewoonten van zijn vader over: lezen op de pot…

Els: “We zullen uw speelterrein eens saneren, he Wannes?”

Wannes: “Ja! Opruimen!”

“Wanne kwijt… Kome zoeke…”

(Hij verschuilt zich bij mama onder de kamerjas…)

“Wie moet je komen zoeken?”

“Papa”

“En waar is Wannes?”

“Achter kamelak.”

Onze vriend is een vroege vogel. Ook al ligt papa nog te ronken aan zijn linkerzijde, en houdt mama zich muisstil aan de andere kant, Wannes kruip (vaak) bij het krieken van de dag recht en spreekt: “Mama, optaan. Papa optaan. Eten.” De ene dag is hij zeer ongeduldig en direct. Op andere dagen gaat het er zacht en komisch aan toe. Maar meestal is het wel vroeg. Soms, zoals vanmorgen, brengt een slok water soelaas en val je (letterlijk) terug in slaap voor een tijdje. Nu is het half acht en liggen ze nog te ronken.

Gisteren… was het half vier ’s nachts. “Wannesje het is nog nacht. Het is nog donker buiten, slaap nog maar eventjes.” Maar niets mocht baten. “Eten!” Dan maar een appeltje schillen. Samen een paar stukjes appel eten en de tram was terug vertrokken.

Vanochtend…

“Pieter!”, roept Els.

Zo gaat het vaak, als ik naar beneden sluit terwijl Els en Wannes nog slapen. Dan weet ik dat Wannesje wakker is. “Papa thuis?” had hij al gevraagd. Ja papa werkt vandaag thuis. Ik ga terug in bed liggen. “Optaan”. Vandaag is Wannes in zijn komische bui. Hij kan al zo veel zeggen. Dat krijg je niet geblogd.

Het is papadag en na een uitgebreid oponthoud in de badkamer zijn we terug aan de eettafel beland. Wannes wilt boterhammen met smeerkaas. Zoals iedere kleine maakt hij zichzelf wijs dat boterhammen zonder korst dienen te worden gegeten. Hij slaagt er dan ook met verve in om dat duidelijk te maken. Daarbij denkt hij aan mij: “Papa kosjes opete.”

Papa kosjes opete! Papa kosjes opete!!

“Mmm”, zeg ik, “dat is lekker hoor. Wil jij ook eens proeven Wannes?” Ik bied hem een grote korst aan. Tot mijn verbazing knabbelt hij het helemaal op.

“Twee mannen kwijt”, zegt Wannes. Dat is de tol van één jaar Duplo. De slachtoffers zijn de politieman en de boerenjongen. De stofzuigerzak werd uitgepluisd, maar die zoekactie leverde niets op. En bovendien, normaal gezien maken politiemannen en boerenjongens toch behoorlijk kabaal wanneer ze door een stofzuiger worden opgezogen?

“Een toren bouwen”, luidt de volgende slagzin van onze twee jaar oude zoon. Ik pleit schuldig, ik heb hem het afgelopen jaar behoorlijk gestimuleerd om torens te bouwen. Niet zelden zonder zelf de daad bij het woord te voegen, want het moet vooruitgaan vind ik. Ik denk dat hij die obsessie dus van mij heeft. Nu zitten er in de meeste dozen niet zoveel bouwstenen, maar gelukkig hebben ze ook dozen met niets dan bouwstenen. Na lang zagen (van mij, moet ik dat nog vermelden) heeft Els een hele tijd geleden zo eens een doos met 70 bouwstenen gekocht. Een van de eerste dingen die ik toen dacht was: “jamaar ik heb niet één doos nodig, ik heb er tien nodig!”. Met gemak bouwen we samen een toren, wel hoger dan Wannes. Ik moet hem opheffen om de bovenste stenen erbovenop te zetten.

“Treinspoor maken”, tenslotte. Voor zijn tweede verjaardag hebben we onszelf een grote treindoos gekocht. Die heeft meer dan een maand in de kelder staan wachten. Je kan dat een beetje vergelijken met de laatste maand van de zwangerschap. Behalve dat we perfect wisten hoelang we nog moesten wachten op de doos. Een treinspoor maken met Duplo is een uitdaging, met name om het te doen uitkomen. Wannes heeft het er niet moeilijk mee. Voor hem maakt het duidelijk niet uit of de kring gesloten wordt of niet. Maar om dat dicht te maken, daar heb je bijna een doctoraat voor nodig. Geen wonder dus dat Els dat aan mij overlaat. Voor de sporen geldt trouwens hetzelfde als voor de blokken, dat was snel duidelijk. Te weinig…

Met het baby’tje op komst hebben we alvast de doos met allerkleinste kleertjes eens terug boven gehaald. Wannes past hier een van zijn eerste kruippakjes…

Babykleertjes passen

Even geleden kwam Els thuis met een brede glimlach: “ik heb een filmpje gehuurd!”

Een tekenfilm, Wannes zal het ongetwijfeld fantastisch vinden. “Horton”, van de makers van Ice Age. Dat belooft veel goeds, aangezien we Ice Age best leuk vonden. En met een olifant in de hoofdrol. Een olifant! Dat kent Wannes.

“Dagfilm”, dat betekent vanavond film kijken. (Ik begon nattigheid te voelen, toegegeven.)

Dat was al een eeuwigheid geleden. Zetels tegen elkaar zodat er een knus eiland ontstaat. Dekens bij de hand. Olifantknuffel paraat. Daar gaan we…

Na enkele minuutjes verslapt Wannes zijn aandacht. Een kwartiertje in de film is het genoeg geweest. Hij spreekt de volgende woorden: “Toe!” (wat laptops is voor “Uit!”) “Appe!” “Thee!”

En zo geschiedt. Even later zitten we met z’n drieën aan tafel, partjes appel uit te delen bij een tasje thee.

Vanochtend vroeg, bij ons in bed:

- Mama?
- Ja…
- Papa?
- Ja…
- Mama?
- Ja…
- Papa?
- Ja…
- Mama?
- Ja…
- Papa?
- Ja…
- En Wannes!
- En wie nog?
- Baby buik…

Wannes kietelen is eigenlijk een beetje wreed. Hij kent immers het woordje stop nog niet. Maar dat lijkt ook niet nodig. Als ik even stop, roept hij “nog, nog, nog, nog”. Ik vraag hem “Nog wat?” Wannes’ antwoord: “Pakkeuh…” En daar gaan we weer…

In de reeks “pedagogische uitdagingen”…

Wannes kan stout zijn de laatste tijd. Dat is op zich niet om van op te kijken, maar het plaatst ons toch voor een uitdaging. Want als ouder wil je dat probleemgedrag toch graag remediëren. Maar hij kent god noch gebod, onze Wannes. Ook al weet hij dat het niet mag, toch haalt hij opnieuw kattekwaad uit.

De staande lampen zijn regelmatig voorwerp van zijn stoutheid. Hij zwiert er graag mee. Dat mag niet!

(Ah neen, straks krijgt hij het ding op zijn kop… De scharen op de muur zijn niet zo heel erg… daar komen toch keukenkasten…)

Sinds kort experimenteren we met een nieuw instrument. De hoek. Gelukkig dat er na onze verbouwing nog hoeken zijn in ons huis.

“Wannesje, je bent stout, je vliegt de hoek in!” “Ga maar naar de hoek!” Met een zekere suggestie van triomf huppelt hij met een naar de verst afgelegen hoek van onze living, en vat hij daar post.

Voila, je moet als ouder duidelijk maken wat kan en niet kan.

Je laat je niet voorspellen. Wannes wijst naar het achtervenster en roept je naam: “maaa”. Het duurde even voor ik het doorhad. Daar stond je toen we je voor het eerst ontmoeten, Wannes en ik. Een magische witte schijf. De dag was al enkele uren gaan slapen, en Wannes en ik kwamen net uit bad. Wannes zijn ogen waren te klein. “Dat is de maan, Wannes. Wij gaan seffens slapen en de maan wordt nu wakker.”

De volgende ochtend vroeg Wannes meteen naar jou. Waar ben je gebleven? We gaan samen op zoek. Hoe leg ik uit waarom je nu aan een ander venster staat?

Een maand later. Ik kom thuis van mijn werk. Vooraleer naar binnen te gaan, tik ik op het achtervenster. Wannes is fijn aan het spelen. Hij draait zich om en begint te zwaaien als hij mij ziet. Hij loopt enthousiast naar het venster. Dan ziet hij de volle maan. Hij staat perplex, wijst omhoog en roept “maan”!

Onze zoon begint leidinggevende capaciteiten te ontwikkelen. De laatste tijd valt er niet aan te ontkomen. “Kom! Kom!”, zegt hij bijna onophoudelijk. Dan houdt hij je bij het handje en leidt je de hele wereld rond.

Het clementinenseizoen is geopend. Een week geleden lagen ze in de supermarkt, en sinds deze week verkoopt ook de Wroeter biologische clementines.

Wannes is alvast superfan. Hij kan het zelfs zeggen: “cle-men-tien” (maar hij durft er ook “appe-sie” van te maken).

Een jaar geleden was hij al verkocht. Het dupje kon evenwel nog niets zeggen (een sporadische “papa” niet te na gesproken). En zijn mondje moest door mama of papa gevuld worden met gepelde clementinestukjes. Na een tiental clementinen word je wel handig in het pellen van partjes clementine. Het lastigste is dat de inhoud de neiging heeft om uiteen te vallen in kleine bolletjes. Geen erg voor Wannes, maar je moest je wel reppen.

Nu gaat het al heel wat vlotter. Hele partjes met een keer! Zou hij ze volgend jaar zelf pellen?

Al enkele weken kan je niet meer om Wannes zijn favoriete woordje heen: “pakke”. Dan buk je je en steek je armen naar hem uit. Hij neemt je vast rond de nek. Je drukt je armen tegen zijn lijfje en onder zijn billetjes. Je staat recht.

Dan krijg je een dikke knuffel.

“papa! pakke?”

bama = banaan
appa = appel
daan = gedaan

Daar kom je al een eind mee

Beestjes zijn leuke onderwerpen om met Wannes over te babbelen. Of ze nu echt zijn, in een boekje staan of van LEGO, het maakt niet uit. Met name welk geluid een beestje maakt, is het favoriete onderwerp van ons gesprek.

Hij laat zich niet vangen hoor, onze Wannes:

- Wannesje, wat doet het schaap?
- (denkt na…) Mèèèh!
- Mèèèh! Heel goed zo!

- En wat doet de koe?
- (denkt na…) Mèèèh!
- Meuh! Heel goed zo!

- En wat doet het geitje?
- (denkt na…) Mèèèh!
- Mèhèhèh! Heel goed zo!

- En wat doet de poes?
- (denkt na…) Mèèèh!
- Miauw! Heel goed zo!

- Wannesje, wat doet de hond?
- (zonder na te denken) Woe woe!

Mama, papa, woeh-woeh en bam zijn de favoriete (en toegegeven enige) woordjes van Wannes. Maar hij heeft er blijkbaar voldoende aan om deze wereld aan te kunnen. Papa was er eerst en is toen een hele tijd van het toneel verdwijnen. Toen kwam mama, wat vaak ook gelijk stond aan melkje, had ik de indruk ;). Woeh-woeh was initieel een hond, maar bij uitbreiding ook andere beestjes al dan niet met vier poten. En bam, tja dat is voor alles wat valt, een puzzelstukje op de grond of een stukje brood van de tafel,…

Laatst zaten we met z’n allen in de badkamer. Pieter was met Wannes bezig en ik zat nog op het toilet. Toen mijn strontje in het toilet viel, riep Wannesje enthousiast: “Bam!”, waarop wij en hij ook natuurlijk eens goed moesten lachen.

Couleur local

Onlangs waren we tijdens een daguitstap naar Brussel op een allochtoon speelpleintje beland in de Marollen. Wannes voelde zich op zijn gemak tussen allerlei kleurtjes en geurtjes. Dit jongetje helpt Wannes aan de draaiknop van de schommel.

Een beetje verlegen?

“Papa”. Dat was Wannes zijn eerste woordje, ergens in de herfst. Het klonk als een donderslag bij heldere hemel. Maar het bleef niet duren. Een handvol keren heeft hij het gezegd.

 Maanden gingen voorbij, en het enige woord dat Wannesje nog uitkraamde was “mama”. [Al moet ik toegeven dat het soms meer klonk als "memmen"]. Maar goed, hij bedoelt het niet kwaad, denk ik maar. En inderdaad, Els heeft wel een paar troeven, daar kan ik niet tegen op.

Zijn volgende woordje was “wawa”. Hij bedoelt eigenlijk “Woef woef”, wat babies is voor “hond”. Te pas en te onpas, want alles wat vier poten heeft – of beter: een even aantal poten — krijgt al snel het predikaat “wawa” opgeplakt.

Ik probeerde Wannes toch ook “papa” te laten zeggen. Ik sprak hem toe met de woorden “papa… papa…” Het antwoord is steevast “mama”. Daar sta je dan te blinken, met je neus boven een kakluier.

Sinds kort is dit echter verleden tijd. Ook al is het vaak schoorvoetend, mijne zoon benoemt mij met een fluisterend: “papa”.

En blij! Allebei!

De Japanse Tuin in Hasselt is een plek om tot rust te komen. In de blakende voorjaarszon wandelde ik er enkele maanden geleden met onze zoon op een doordeweekse dinsdagnamiddag. Sierkersbloessems en koikarpers, subtiele waterstromen en een ditto valletje. Enkel het geruis van de ringweg verraadt tijd en ruimte.

Op een dinsdagnamiddag kan je het publiek in de plantentuin grofweg indelen in drie groepen. Gepensioneerden, moeders met hun baby’s en schoolklassen. Wannesje en ik, we voelden ons een vreemde eend in de bijt. Maar daar hebben we natuurlijk geen problemen mee.

Een oudere heer, uit de eerste der bovenstaande categorieën, spreekt ons aan. Kleine kinderen zijn gespreksopeners — eenmaal groot worden we vaak niet geacht om een wildvreemde aan te spreken in het park. “Maar ach, hij weet nog niet in wat voor een wereld hij is terechtgekomen”, spreekt de oude man minzaam.

Daar heeft hij een punt, dacht ik. Als je erbij stilstaat, is kinderen op de wereld zetten in dat opzicht toch een gewaagde bezigheid. In wat voor een wereld zal klein Wannesje opgroeien? En komt het wel allemaal goed? Je mag er eigenlijk niet bij stil staan, en hopen op het beste.

Ik vroeg mezelf wel af: “Wat zou hij bedoelen?” Doelt hij op de penibele ecologische toestand van onze aardkloot, met name de klimaatwijziging? Of gaat het over de geopolitiek? Een derde wereldoorlog?

Ik vraag het hem maar. “Wat bedoelt u precies?”

“De jeugd van tegenwoordig heeft geen respect meer. Dat is het probleem. Ik zat vandaag op een bus vol jonge mensen. Toen er een zwangere vrouw opstapte, stond geen enkele gast op. Ik heb uiteindelijk mijn plaats afgestaan.”

Ja! Maar goed, ik probeer het toch over een andere boeg te gooien. Stout als ik ben haal ik de klimaatverandering erbij. “Het zijn toch immers de oudere generaties, die ervoor hebben gezorgd dat het zover is gekomen?”, probeer ik.

Wannes brengt redding. Hij heeft al lang genoeg stilgezeten.

Wannes is een karnivoor.

Wij zijn al enkele jaren aan het proberen om bewuster met eten om te gaan: meer biologische voeding, evenwichtige voeding… minder vlees eten maakt daar een logisch deel van uit. Er zijn talrijke redenen om minder vlees te eten. Een rechtgeaard mens komt zelfs makkelijk tot de conclusie dat zonder vlees nog het beste is. Wij houden het op minder vlees, met de gebruikelijke sippe blik in mijn ogen wanneer die éne blinde vink op de koop toe nog in twee wordt gesneden. Wat moeten ze in de winkel wel niet denken, als daar een jong koppel één braadworst komt kopen.

Ook met Wannes zijn eten proberen we bewust om te gaan. Olvarit of ander fabrieksspul is niet aan hem besteed. Hij lust graag allerlei dingen die je in eerste instantie niet in een papje zou draaien: vis, garnaal, druif, granaatappel, het kan niet exotisch genoeg zijn — duurzaam is dat ook niet meteen, maar goed voor de goede appeteit van je kleintje gaan principes tijdelijk de vrieskast in.

Maar hij lust dus ook graag vlees. Een echte karnivoor. Dit bevestigt bij mij de idee dat vlees wellicht toch echt wel lekker moet zijn, want wij hebben hem zijn dagelijkse biefstuk niet aangepraat. Sinds kort hebben we dus weer “oosterse gehaktballetjes” bij het beleg, en ligt er een kippenboutje extra in de pan. Heel geagiteerd, en met duidelijke gebaren geeft Wannes dan te kennen dat hij na het hapje brood ook graag een stuk gehaktbal wil. Bij mij staat dan het angstzweet in de schoenen: “ziet dat ie seffens nog maar alleen gehaktbal lust!”

“Waar is de brandweerauto?” Zo vragen we aan onze 13 maanden oude zoon. Tot onze totale verbazing waggelt ons kleintje van de zetel naar de andere kant van de zithoek, doelgericht naar… de rode brandweerwagen die hij van nonkel Kris cadeau heeft gekregen voor zijn verjaardag. Hij pakt het stuk speelgoed beet en waggelt beslist terug naar de zetel waar hij de brandweerauto op neerploft. Els en ik kijken elkaar verstomd aan.

Dit is nieuw. We trainen (nou ja) wel eens met de ooievaars die aan onze luster hangen (als je Wannesje over de ooievaars spreekt, kijkt hij spontaan omhoog), of met de speelgoedkoe, maar de brandweerwagen… neen dat niet. En toch begrijpt hij ons onverwacht goed.

Later vanavond zit ik samen met onze zoon in bad. Ik vraag hem: “Waar is neuzemanneke?” En tussen alle badspeeltjes pikt hij het groene plastieken spuitbeestje met het rare neusje. Raak! “Waar is de kikker?” Idem! De stiekemerd pikt dus langzaam woordjes op.

Spreken doet hij amper. Enkel mama kent hij, maar daarmee kan hij veel duidelijk maken, als kan hij één woord smeden tot een hele volzin. Merkwaardig genoeg ervaren we dat niet als een beperking. Wij begrijpen elkaar, he jongen.

Wannesje noch papa zijn kenners van hedendaagse kunst en vormgeving. Nochtans hebben we het voorbije jaar reeds verschillende tentoonstellingen/projecten in Z33 in Hasselt. Extreem toegankelijk - je loopt er gewoon binnen, enkel je postcode moet je vrijgeven - maar anderzijds niet altijd even toegankelijk. Want er valt zoveel mis te verstaan. Zo liep het ook woensdagnamiddag met Design by artists. Als het maar blinkt.

Nog tot 4 mei in huisje 11.

Het zat er al even aan te komen, maar nu is het toch onmiskenbaar zover: Wannes kan stappen. Het blijft wankelen, en af en toe neemt hij zijn toevlucht tot de knieën of het zitvlak. Ongelooflijk. Hij geniet ervan, wel evenveel als wij!

Sinds onze Wannes is geboren, ben ik één dag in de week thuis met ouderschapsverlof. Els probeert haar taken op school zoveel mogelijk op die dag te plaatsen, zodat ik voor Wannes kan zorgen. Samen hebben we Hasselt in alle richtingen doorkruist. In het begin was je een weerloos hoopje baby, in slaap gevallen in een draagdoek, van moedermelk tot moedermelk. Vlak voor de les of vergadering dronk je je lazarus aan mama’s borsten, en vlak na de les of vergadering opnieuw.

Het was een zeer bijzonder gevoel om als kersverse papa met mijn zoontje alleen door Hasselt te trekken. Grappig soms, hoe mensen kijken alsof je een echte kangeroe bent. Af en toe een bezorgd mevrouwtje die informeert of het kleintje wel genoeg lucht krijgt, en die vervolgens toch een lachje geeft als ik haar gekscherend geruststel dat we al vier maanden proberen, maar dat hij nog altijd ademt. Of die keer dat een groepje skateboardende gasten mij vraagt waarom ik Wannes draag. Onze auto is te klein voor een buggy. Toen zei een van die gasten dat Wannes wellicht te koud had aan zijn hoofdje, dat ik hem een mutsje moet aandoen. Gelijk had ie!

We zijn samen naar de markt geweest. We hebben terrasjes en cafeetjes gedaan. De Japanse tuin, of platte televisies kijken in de Media Markt. Of naar het museum: jenevermuseum, stedelijk museum, we zijn er geweest. Meestal sliep je, maar de hedendaagse designtentoonstellingen in Z33 kon je wel smaken. Als het maar blinkt. Je werd groter. We begonnen te communiceren, zonder woorden, spelen op een zonnig bankje op de zuivelmarkt of in het park aan het cultuurcentrum.

In de winter is het te koud om met ons manneke uren aan een stuk door de stad te hannesen, en blijven we thuis. We hebben mama vanmorgen afgezet op school en moeten het de hele voormiddag redden. Dat is steeds beter beginnen gaan. Wannes is veel minder (extreem) afhankelijk van mama en haar melkje. Tot zonet sliep hij bij mij in de draagdoek, terwijl ik rustig dit berichtje aan het typen ben. Hij is wakker geworden en zelfstandig beginnen spelen. Maar het wordt tijd dat papa zich terug met hem bezighoudt.

Oh wat kijk ik uit naar de lente. Dan gaan we terug naar buiten! Samen de wereld verkennen. Wie weet op je eigen voetjes?